Sterowanie bramą – sterownik bramy dwuskrzydłowej, przesuwnej lub garażowej

Sterowanie bramą przy pomocy sterownika – jak to działa?

Sterownik do bramy lub inaczej centrala sterująca (czy płyta główna) to elektroniczne urządzenie sterujące i nadzorujące pracę elementów wykonawczych automatyki takich jak silniki i siłowniki wprawiające w ruch bramę. Inaczej mówi się na niego kontroler lub płyta sterująca bramą.

Sterownik najczęściej występuje w formie jednolitej płyty elektronicznej zintegrowanej z modułem komunikacji (np. odbiornikiem radiowym 433,92MHz) oraz odpowiednimi układami peryferyjnymi w zależności od stopnia rozbudowy i funkcjonalności sterownika.

Jego „mózgiem” z reguły jest odpowiednio zaprogramowany mikrokontroler jednego ze światowych producentów takich jak ATMEL lub Microchip. To właśnie od zastosowanego mikrokontrolera i jakości wgranego do niego oprogramowania (tzw. firmware) w największej mierze zależy stopień stabilności pracy sterownika do bramy, jego funkcjonalność i bezpieczeństwo jakie oferuje. Dlatego też bardzo istotną rzeczą którą należałoby brać pod uwagę przy wyborze napędu do bramy jest sam fakt czy pochodzi od znanego na rynku producenta – gwarantuje to pewność, że oprogramowanie sterownika jest na wysokim poziomie i urządzenie nie będzie się po długim czasie pracy potocznie mówiąc ”zawieszać”.

Rodzaje sterowników i ich przeznaczenie:

Podobnie jak kompletne napędy do bram – sterowniki je obsługujące można podzielić na 3 podstawowe grupy w zależności od przeznaczenia:

  • do bram przesuwnych,
  • do bram skrzydłowych,
  • do bram garażowych.

Pomimo znaczących różnic w przeznaczeniu, urządzenia te mają ze sobą wiele cech wspólnych i posiadają bardzo podobną do siebie funkcjonalność. Czasami do tego stopnia, że do konkretnego rozwiązania można zaadoptować sterownik o innym przeznaczeniu. Przykładem takiego urządzenia jest np. płyta główna do bramy przesuwnej serii KSE (zdjęcie poniżej):

Sterownik bramy przesuwnej KSE180 lub KSE380

Sterownik ten pomimo tego, że został zaprojektowany do bram przesuwnych może być również wykorzystany do obsługi bramy jednoskrzydłowej wyposażonej w siłownik na napięcie 230V z wyprowadzonymi w siłowniku stykami krańcowymi.

Funkcjonalność sterowników do bram:

1) Skąd sterownik wie czy brama jest otwarta czy zamknięta?

Jedną z ważniejszych rzeczy jest funkcjonalność sterownika do bramy. Dobierając taki sterownik należy przede wszystkim zastanowić się nad tym w jaki sposób urządzenie sterujące będzie informowane o aktualnej pozycji bramy – skąd będzie wiedziało, że brama jest już w pełni otwarta lub zamknięta?

Jedną z najstarszych i bardzo skuteczną metodą informowania sterownika o pozycji bramy są tzw. krańcówki. Są to zwykłe przełączniki mechaniczne które dzięki odpowiednim krzywkom lub występom na prowadnicy po wciśnięciu mikrostyku dają informację o tym, że sterownik powinien zakończyć cykl pracy i zatrzymać bramę. W automatach wyższej klasy – takich (jak seria napędów do bram przesuwnych KSE) stosuje się krańcówki magnetyczne, gdzie standardowe przyciski mechaniczne zostały zastąpione bardziej żywotnymi czujnikami magnetycznymi.

W przypadku bram przesuwnych moduł krańcówek montowany przy silniku z uwagi na swoją prostotę i skuteczność działania. Do tej pory jest to najlepsze i bezawaryjne rozwiązanie do informowania sterownika o pozycji bramy – czy jest otwarta czy zamknięta.

Inną metodą informowania sterownika o pozycji bramy może być tzw. moduł przeciążeniowy (zabezpieczenie amperometryczne). Jest to moduł elektroniczny współpracujący z głównym mikrokontrolerem płyty sterownika, odpowiedzialny jest za ciągły pomiar prądu przepływającego przez silnik. W chwili zablokowania (kiedy np. skrzydło bramy oprze się o przeszkodę lub odbojnik) podaje sygnał odcięcia napięcia od silnika.

Rozwiązanie gdzie moduł przeciążeniowy informuje sterownik bramy o pozycji zamknięcia/otwarcia bramy jest szeroko stosowane w przypadku bram skrzydłowych i przewyższa w ich przypadku konwencjonalne krańcówki tym, że skrzydła są zawsze dociągane do oporu, a luz na nich zostaje „skasowany”. Każdy siłownik niezależnie od jakości wykonania, ma delikatny luz, który będzie się objawiał niewielkim bujaniem skrzydła na wietrze. W przypadku bram przesuwnych układ przeciw-przeciążeniowy pełni bardziej rolę dodatkowego zabezpieczenia wykrywającego przeszkody (po napotkaniu przeszkody brama jest cofana lub zatrzymuje).

2) Jak zminimalizować niebezpieczeństwo związane z pracą bramy automatycznej?

Montując napęd do bramy nie należy pomijać bardzo ważnej rzeczy, jaką jest bezpieczeństwo pracy urządzenia. Dlatego też należałoby zwrócić uwagę czy centrala sterująca może obsłużyć dodatkowe akcesoria zapewniające odpowiedni  stopień bezpieczeństwa tj. fotokomórki. Jest to w końcu jedno z najprostszych i jednocześnie najbardziej skutecznych zabezpieczeń bramy automatycznej. Jego główną zaletą jest fakt, że wykrywa przeszkody w świetle bramy jeszcze zanim dojdzie do kontaktu fizycznego pomiędzy bramą a przeszkodą.

Wcześniej wymieniony wyłącznik przeciążeniowy jest drugim zabezpieczeniem pracy napędu i wykrywa przeszkody dopiero po tym jak dojdzie do kontaktu fizycznego bramy z przeszkodą. Jeśli konkretna konfiguracja zawierałaby tylko jedną formę zabezpieczenia jaką jest zabezpieczenie amperometryczne – należy pamiętać o tym, że przypadkowo uruchomiony napęd może porysować auto pozostawione na podjeździe.

Nie należy mylić wyłącznika przeciążeniowego z zabezpieczeniem nadprądowym w zasilaczu. Wyłącznik przeciążeniowy zawsze ma możliwość regulacji siły docisku. W przypadku sterowników do bram dwuskrzydłowych regulacja ta jest zawsze niezależna dla każdego siłownika z osobna (celem eliminacji możliwego rozrzutu parametrów pomiędzy siłownikami lub możliwych różnic w obciążeniu na poszczególnych skrzydłach).

3) Co jeśli zechcę sterować napędem przy pomocy domofonu lub dodatkowego przycisku

Większość profesjonalnych sterowników do bram posiada wyprowadzenia umożliwiające podłączenie dodatkowych zewnętrznych sygnałów sterujących. Dzięki temu możliwe jest podpięcie do napędu prostego przycisku dzwonkowego do sterowania z domu czy też bardziej zaawansowanych elementów sterowania takich jak: dodatkowe odbiorniki radiowe, domofony, wideodomofony, czytniki kart, pętle indukcyjne, moduły gsm, sygnały sterujące ze sterownika inteligentnego domu.

Zwykle najbardziej przydatnym i najczęściej wykorzystywanym wyprowadzeniem sterującym jest wyprowadzenie  tzw. pracy cyklicznej (czasami oznaczane „krok po kroku”), na którym kolejno pojawiające się impulsy sterujące z zewnątrz wyzwalają funkcję w trybie: otwórz-stop-zamknij-stop-otwórz-… itd. To właśnie do wyprowadzenia pracy cyklicznej podłącza się standardowe naścienne przyciski dzwonkowe umożliwiające uruchomienie automatu z domu.

Niektóre bardziej rozbudowane sterowniki poza wyprowadzeniem pracy cyklicznej posiadają dodatkowo osobne wyprowadzenia wszystkich funkcji z osobna: otwieranie, stop, zamykanie. Osobne wyprowadzenia poszczególnych funkcji są przydatne w przypadku bardziej zaawansowanych rozwiązań tj. inteligentne domy czy automatycznie zamykane bramy wjazdowe na duże parkingi, które korzystają z czytników kart RFID lub pętli indukcyjnych. Przykładem może być tutaj sterownik do bramy skrzydłowej ETM, który poza standardowym wyprowadzeniem dla pracy cyklicznej posiada również wyprowadzenie funkcji „otwórz”.

Sterownik bramy dwuskrzydlowej - ETM

Czytniki kart i pętle indukcyjne podłącza się wtedy pod wyjście „otwórz” w sterowniku dzięki czemu brama po autoryzacji z czytnika kart RFID lub po wykryciu przez pętlę indukcyjną wyjeżdżającego z parkingu pojazdu automatycznie się otworzy i w przypadku aktywnej funkcji autozamykania – zamknie po określonym w sterowniku czasie.

4) Czy brama może zamykać się automatycznie?

Większość sterowników dostępnych na rynku posiada funkcję autozamykania, która umożliwia automatyczne zamknięcie bramy po ustalonym w sterowniku czasie. Funkcja ta jest zawsze opcjonalna i istnieje możliwość jej wyłączenia. Używana jest bardzo często przy wjazdach na duże parkingi firmowe, rzadziej na prywatnych posesjach. Decydując się na włączenie tej funkcji w sterowniku należy zdawać sobie sprawę z potencjalnego niebezpieczeństwa jakie może stworzyć automatycznie zamykająca się brama, dlatego też w przypadku aktywnej funkcji autozamykania bezwzględnie zaleca się korzystanie z fotokomórek. W przypadku bram dwuskrzydłowych można rozważyć nawet montaż 2 par fotokomórek: jedna para w świetle bramy, druga na dodatkowych słupkach wystawionych poza zasięg pracy skrzydeł.

5) Co z sygnalizacją świetlną?

Sterowniki posiadają odpowiednie wyprowadzenie na podłączenie sygnalizacyjnej lampy ostrzegawczej. Rozwiązanie to jest bardzo przydatne nocą kiedy praca bramy automatycznej może być słabo widoczna – błyskającą lampę sygnalizacyjną zauważy już każdy kierowca.

Podłączając do sterownika lampę sygnalizacyjną należy zwrócić uwagę na to czy sterownik ma już wbudowany przerywacz. Jeśli na płycie głównej nie ma przerywacza należy podłączać lampy z wbudowanym przerywaczem. Jeśli w sterowniku jest przerywacz – można podłączyć nawet zwykła żarówkę. Należy jednak również zwrócić uwagę na to jakie napięcie będzie podawane na lampę sygnalizacyjne np. czy jest to napięcie stałe czy przemienne, 12, 24 czy może 230V?

Co jest najbardziej istotne dla sterowników bramowych?

W skrócie można przyjąć, że niezależnie od rodzaju bramy do której dobierane jest urządzenie, wysokiej klasy sterownik do bramy powinien mieć takie funkcje jak:

  • miękki start,
  • regulowany wyłącznik przeciążeniowy (dla każdego siłownika oddzielnie w przypadku bram dwuskrzydłowych)
  • wyprowadzenie do sterowania z zewnątrz (przynajmniej praca cykliczna),
  • wyjście na fotokomórki.

Zobacz nasze sterowniki do bram w ofercie

 

Tematy na blogu:

 

Jaki automat lub naped do bramy - 6 przydatnych odpowiedziJaki wybrać automat lub napęd do bramy?
6 przydatnych odpowiedzi

Praktyczny poradnik napisany na bazie doświadczeń naszych klientów. Dowiesz się w nim na co zwracać szczególną uwagę podczas zakupu automatu dla Twojej bramy. Przeczytaj artykuł na blogu →

 

Napędy do bram - 10 najczęstszych błędów podczas montażuNapędy do bram – 10 najczęstszych błędów podczas montażu

Zanim zabierzesz się do montowania nowo zakupionego napędu do bramy, koniecznie przeczytaj ten artykuł. Nie ryzykuj utraty nerwów i pieniędzy.
Przeczytaj artykuł na blogu →

Wróć do góry ↑

KOMENTARZY (7)

  1. Sep

    Sterowanie bramą rozłożone na czynniki pierwsze. Pierwszy artykuł tego gatunku, dzięki któremu zrozumiałem zasadę działania tego elementu.

  2. Profesi

    Super artykuł i doradztwo techniczne. Znają się na tym co sprzedają. Polecam zwłaszcza tym którzy nie wiedzą jaki zestaw wybrać, jak zamontować. Doradzą, podpowiedzą i wyślą to co trzeba. Polecam

  3. Jerzy Czapla

    Zakupiłem KSE 380 pracuje dwie zimy bezawaryjnie , polecam naprawdę dobre za tą cenę , super instrukcja i pomoc techniczna „zrób to sam”

  4. sabur

    Bardzo często trudno już wyobrazić sobie życie bez automatyki garażowej. W automatyce tej istotnym parametrem jest automatyczne zapamiętanie położenia krańcowego, co po połączeniu z systemem, który diagnozuje przeszkody na drodze bramy wpływa na ochronę naszego auta przed różnymi rodzajami wypadków. Jest to naprawdę bardzo ciekawe i jak się okazuje potrzebne wielu osobom rozwiązanie.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *